20 فروردین 1398

روند توقف‌ناپذیر کاهش سهم هزینه‌های عمرانی در بودجه / باختن پول ساخت!

مولف: tarabaran   /  دسته: شماره 164   /  رتبه دهید:

روند توقف‌ناپذیر کاهش سهم هزینه‌های عمرانی در بودجه

باختن پول ساخت!

 

ترابران- در میان انبوه مشکلاتی که طرح‌های عمرانی با آن روبه‌رو است، کمبود اعتبار و عدم تخصیص اعتبارات در نظر گرفته شده، یکی از مشکلات عمده عنوان می‌شود. تا آنجا که عملکرد اعتبارات عمرانی طی 23 سال گذشته نشان می‌دهد برای سال‌های 1376 تا 1398 حدود 67 درصد از اعتبارات عمرانی تحقق یافته است. این در حالی است که درصد تحقق اعتبارات هزینه‌ای به طور متوسط 6/96 درصد خواهد شد. همچنین نسبت عملکرد اعتبارات عمرانی به هزینه‌ای طی دوره 1376-1398 روند نزولی داشته و از 45 درصد در سال 1376 به 12 درصد در سال 1398 رسیده است؛ بنابراین در سال 1398 به ازای هر 10 واحد اعتبار هزینه‌ای تنها 2/1 واحد اعتبار تملک دارایی‌های سرمایه‌ای پرداخت خواهد شد.

 

اعتبارات عمرانی در لایحه بودجه سال 1398 حدود 620 هزار میلیارد ریال پیش‌بینی شده که برابر اعتبارات عمرانی در قانون بودجه سال 1397 است. همچنین سهم این اعتبارات نسبت به بودجه عمومی 15 درصد است. بیشترین میزان اعتبارات عمرانی مربوط به امور اقتصادی با 138.166 میلیارد ریال اعتبار و تعداد 1062 طرح است.

اعتبارات عمرانی به سه گروه ملی، استانی و متفرقه قابل تقسیم هستند. 40 درصد از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای مربوط به طرح‌های ملی و طرح‌های ویژه استانی، 41 درصد مربوط به ردیف‌های متفرقه و 18 درصد مربوط به طرح‌های استانی است.

طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای ملی در لایحه بودجه سال 1398 با تعداد 2685 طرح اعتباری، حدود 248 هزار میلیارد ریال به خود اختصاص داده که نسبت به قانون بودجه سال 1397 (234 هزار میلیارد ریال) حدود 6/5 درصد افزایش داشته است. از این میزان اعتبار، حدود 1861 طرح به عنوان طرح‌های ملی و حدود 824 طرح به صورت استانی ویژه در نظر گرفته شده است. در عین حال، 99 طرح از طرح‌های ملی و 43 طرح از طرح‌های ملی با ویژگی استانی، برای مشارکت عمومی - خصوصی موضوع تبصره 19 انتخاب شده‌اند (این در حالی است که لایحه مشارکت عمومی - خصوصی سرانجام اوایل دی ماه از طرف دولت به مجلس ارائه شده و معلوم نیست روند تصویب آن چقدر به طول بینجامد).

در لایحه بودجه سال 1398 اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای استانی مبلغ 114 هزار میلیارد ریال پیش‌بینی شده که نسبت به قانون بودجه سال 1397 حدود 9/1 درصد افزایش داشته است.

اعتبارات عمرانی در ردیف‌های متفرقه حدود 258 هزار میلیارد ریال است که حدود 5/5 کاهش داشته است. این گونه اعتبارات نیز همانند سال قبل به سه بخش اعتبارات متفرقه دستگا‌ه‌های اجرایی ملی، اعتبارات متفرقه دستگاه‌های استانی و اعتبارات متفرقه تقسیم می‌شوند.

همانگونه که گفته شد، اعتبارات عمرانی در لایحه بودجه سال 1398 نسبت به مصوب قانون سال 1397 بدون تغییر بوده است، با این حال سهم این اعتبارات از بودجه عمومی روند کاهنده داشته و از 25 درصد سال 1389 به حدود 15 درصد در لایحه 1398 رسیده است. سهم اعتبارات طرح‌های ملی از کل اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در سال 1398 نسبت به سال قبل 2/2 واحد درصد افزایش یافته و به 40 درصد رسیده است.

سهم اعتبارات طرح‌های استانی از کل اعتبارات عمرانی در سال 1398 نسبت به سال قبل بدون تغییر (18 درصد) بوده و سهم اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای متفرقه از کل اعتبارات عمرانی در سال جاری نسبت به سال قبل 2 واحد درصد کاهش داشته و به 42 درصد رسیده است.

در سال 1397 مقرر شده بود تعداد 289 طرح با اعتباری برابر با 17053 میلیارد ریال به اتمام برسد از این تعداد 271 طرح با اعتباری بالغ بر 19806 میلیارد ریال برای سال 1398 و اعتباری برابر با 111400 میلیارد ریال برای سال‌های آتی به لایحه سال 1398 منتقل شده‌اند.

به نظر می‌رسد بخش قابل توجهی از منابعی که در سال آینده به طرح‌های عمرانی اختصاص خواهد یافت، از محل تخصیص اسناد خزانه اسلامی (290 هزار میلیارد ریال) خواهد بودکه در تبصره «5» لایحه بودجه سال 1398 پیش‌بینی شده است.

تعداد 333 طرح عمرانی نیز لایحه بودجه سال 1398 درج شده است که عملا هیچ اطلاعاتی از زمانبندی و هزینه اجرای آنها در دست نیست و این امر امکان نظارت بر اجرای این طرح‌ها را با مشکل مواجه خواهد کرد. برای این طرح‌ها تنها اعتباری برابر با 1055 میلیارد ریال در سال 1398 در نظر گرفته شده است.

تراکم طرح‌های نیمه‌تمام عمرانی، کمبود اعتبارات و شرایط کشور موجب شده تا هر ساله در قوانین بودجه به منظور ساماندهی و کارایی بیشتر در این حوزه تمهیداتی اندیشیده شود. در این بین توجه به امر مشارکت و واگذاری با بخش خصوصی یکی از موثرترین راهکارهای موجود در جهت رفع این مشکل است. بر این اساس در تبصره 19 لایحه بودجه سال 1398 نیز همانند سنوات گذشته در جهت بهبود و تسهیل در امر مشارکت و واگذاری، تصمیماتی اتخاذ شده است، اما با توجه به عدم تصمیم‌گیری در مورد مهمترین موانع مشارکت با بخش خصوصی از جمله تضامین، تعرفه‌های تکلیفی و تغییرات نرخ ارز در این تبصره، انتظار می‌رود این تبصره همانند سال‌های گذشته عملکردی نداشته باشد.

همچنین با توجه به یکسال بودن قوانین بودجه و تعهدات بلندمدتی که اجرای این تبصره به وجود می‌آورد و لزوم ایجاد بسترهای مناسب در جهت رفع موانع موجود، می‌بایست سازوکارهای لازم از طریق به تصویب رساندن قانون مشارکت عمومی - خصوصی پیگیری و تسریع شود، این در حالی است که این لایحه در اواسط آذر ماه در دولت به تصویب رسید و اوایل بهمن ماه به مجلس ارسال شد.

 

 

روند تحقق اعتبارات عمرانی و هزینه‌ای (مصوب و عملکرد) طی سال‌های 88 تا 98

سال

اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای

اعتبارات هزینه‌ای

نسبت عملکرد عمرانی به هزینه‌ای

به قیمت جاری

درصد

به قیمت جاری

درصد

مصوب

عملکرد

تحقق

مصوب

عملکرد

تحقق

1388

283.953

174.101

61

591346

593784

100

29

1389

316.900

206.405

65

732908

705388

96

29

1390

349.749

249.129

71

897920

824030

92

26

1391

384.602

136.696

36

997151

889993

89

18

1392

386.477

203.333

53

1205926

1197647

99

20

1393

412.508

278.352

67

1493325

1438316

96

19

1394

473.854

259.627

55

1630228

1706885

105

15

1395

574.808

236.000

44

2137628

1914895

90

12

1396

713.677

416.679

58

2538193

2429371

96

17

1397

620.020

350.000

56

2939947

2600000

88

13

لایحه 1398

620.198

350.000

56

4206909

3000000

93

12

متوسط درصد تحقق در 23 سال

67

متوسط درصد تحقق در 23 سال

6/96

26

 

 

مقایسه شاخص‌هایی از قوانین بودجه سال‌های 1389 تا 1397 و لایحه سال 1398

موضوع

قانون 1391

قانون 1392

قانون 1393

قانون 1394

قانون 1395

قانون 1396

قانون 1397

لایحه 1398

اعتبار طرح‌های عمرانی (هزار میلیارد ریال)

397

386

412

508

575

713

620

620

سهم اعتبار طرح‌های عمرانی از بودجه عمومی (درصد)

24

5/19

5/17

5/18

17

9/17

14

15

سهم اعتبارات طرح‌های ملی از کل اعتبارات طرح‌های عمرانی (درصد)

58

5/45

45

51

50

5/44

8/37

40

سهم اعتبارات طرح‌های استانی از کل اعتبارات طرح‌های عمرانی (درصد)

19

21

15

11

11

5/20

18

18

سهم اعتبارات طرح‌های متفرقه از کل اعتبارات طرح‌های عمرانی (درصد)

23

25

40

38

38

35

44

42

طرح‌های جدید (تعداد)

399

111

48

17

28

57

52

36

اعتبار طرح‌های جدید در بودجه (هزار میلیارد ریال)

27

2

8

1

2

6

10

1/0

اعتبار طرح‌های جدید در سال‌های آتی (هزار میلیارد ریال)

170

15

31

1

57

38

89

5/0

 

 

 

 

 

تعداد مشاهده (5)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "روند توقف‌ناپذیر کاهش سهم هزینه‌های عمرانی در بودجه / باختن پول ساخت!"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید