27 آذر 1390

پیشرانه و ترمز

مولف: مدیر سیستم   /  دسته: شماره 103   /  رتبه دهید:

پیشرانه و ترمز

فرض كنید آدم از همه جا بی‌خبری هستید كه اتفاقاً در مرز مشترك دو كشور منطقه‌ای مثل خاورمیانه یا شاید آسیای جنوبی سبز شدهاید. زنجیرهای از كامیونهای نفتكش را می‌بینید كه انتهای صف آنها در میان تپه ماهورها گم شده و گویا منتظر باز شدن مرز و عبور و به مقصد رساندن محموله‌شان هستند. از توضیحاتی كه از این و آن میشنوید سرگیجه میگیرید و از ماجرا سردر نمی‌آورید. معلوم نمی‌شود مشكل فنی است و سخت‌افزاری یا اداری است و مالی. دانشمندترین افرادی كه در آنجا می‌یابید دلایلی چون ناهماهنگی و سكته لجستیكی را عرضه می‌كنند. عصاره علل را تفاوت فاز حركت سازمان‌های درگیر در امر حمل و نقل و ترانزیت و گمرك و ترابری و لجستیك [ و شاید رندان به صورتی معصومانه به این زنجیره كلمات یك "و مسكن" همینطوری هم اضافه كنند!] و ناهماهنگی این سازمان‌ها با هم اعلام كنند و نتیجه بگیرند این مشكل به بخش خصوصی و درآمد ملی و ... آسیب می‌زند و ... پایان تحلیل عالمانه در مورد موضوع.

اما موضوع خاتمه نمی‌یابد اگر به صورتی اتفاقی بشنوید به كامیون‌هایی كه (به گفته رانندگانشان) تا 70 روز است معطل مانده‌اند اجازه برگشت و تخلیه در مبداء را نیز نمی‌دهند. احتمالاً خواستن توضیح این مورد آخر از آن دانشمند مذكور، او را به سكوت وادار می‌كند و چشمه جوشان عبارات پردازی‌اش را می‌خشكاند. عدم اجازه عبور از مرز به هر دلیلی قبول، فقدان حق بازگشت برای چه؟ اشتباه شده، یا یكی هست كه می‌داند چه می‌كند؟

پیتر ترشول سردبیر مجله بازرگانی در یكی از مقالات خود، جمله‌ای در تعریف لجستیك بین‌الملل دارد:« لجستیك بین‌الملل فرآیندی است كه در آن كالاها در جریان دادوستدهای بین‌المللی (برخلاف خدمات) از جنبه عملیاتی و در دنیای واقعی جابه‌جا می‌شوند.» ظاهراً این جمله چندان درست نیست و عبارت «جابه‌جا نمیشوند» نیز عین عبارت «جابه‌جا می‌شوند» می‌تواند به درستی در پایان تعریف قرار گیرد. یعنی مثلاً ممكن است آنچه قرار بوده «از جنبه عملیاتی و در دنیای واقعی جابه‌جا» شود و حالا «جابه‌جا» نمی‌شود، خود وسیله‌ای باشد برای نمایش یك هدف لجستیكی دیگر، مثل حالی كردن میزان روغن روی آش به یك نفر و یا گروه، و یا گرفتن «حال» یك كشور یا گروهی از كشورها. اگر این باشد، آن عبارت «برخلاف خدمات» داخل پرانتز آقای محقق علم حمل و نقل و لجستیك هم دیگر كاملا بی‌ربط است و اتفاقاً عملیات لجستیك بین‌المللی مانند به كار گرفتن صدها كامیون برای حمل كالایی مشخص در یك مسیر (منتهی به بن‌بست!) عملیاتی واقعی است برای لجستیك كردن یك فعالیت خدماتی یعنی چیزی مثل سیاست بین‌الملل، و برای آنكه فكر نكنید این «عملیات‌های» لجستیكی زاده تصورات است، كافی است اندكی به فروكش كردن سر و صدای كار در عسلویه در سال‌های اخیر یا توقف صادرات خاك به جنوب خلیج فارس یا رونق چشمگیر و بی‌مانع ورود كالا بر شانه‌های آدم‌ها و قاطرها در مرزهای شمال غربی فكر كنید كه رونق و ركودشان زنجیره اهداف لجستیكی(به اصطلاح قدیمی‌ها، "استراتژیك" ) حوزه‌های دیگر را تامین می‌كند!

لجستیك جایی خوب پیش می‌رود كه به نفع پیشبرد سیاست‌هایی باشد و در جایی به چاله و چوله می‌رسد كه سیاست همراهی‌اش نمی‌كند. این اصل حكیمانه البته مغایر یك یافته حكیمانه دیگر نوع بشر است با این مضمون كه تجارت و توسعه آن، سیاست و تحولات آن را تعیین محتوی می‌كند یا یك گفته حكیمانه دیگر با این مضمون كه آنها كه با یكدیگر تجارت خوبی دارند، جنگ ندارند و سیاست‌هایشان در مقابل هم صلح‌طلبانه است. اصول حكیمانه در برخی نقاط دنیا، با آنچه جهان‌شمول و همسو با عقل سلیم است تفاوت دارد، هرچند از منطق درونی برخوردار است: سیاست اگر بطلبد، سنگ قبر برزیلی در گورستان‌های نراق و قیدار بر سنگ كوه‌های البرز و زاگرس مزیت لجستیكی پیدا می‌كند و نفت دریای شمال بر نفت ایران در هرات و مزار شریف. حالا اگر كسانی هستند كه می‌توانند در مورد پیشرفت علم لجستیك در محوطه كارخانه‌های خودروسازی ایران كنفرانس و چشم‌انداز امید و نتایج سحر ارائه دهند، صبح دولتش را ندیده‌اند.

تعداد مشاهده (869)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره خبر "پیشرانه و ترمز"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید